 |
Hình ảnh một số vi khuẩn thường có trong thực phẩm nhưng không phải vi khuẩn nào
cũng gây ra bệnh tả |
Trong vài ngày qua có nhiều phát biểu từ các quan chức y tế cho biết họ phát hiện một số vi khuẩn như Coliform, E. coli, Cl. Perfringens, v.v… trong một số thực phẩm được xét nghiệm. Phát biểu với báo chí, Viện trưởng Viện vệ sinh an toàn thực phẩm cho biết:
“[…] Rau sống tại các nhà hàng được kiểm đều có vi khuẩn Coliforms, E.Coli, Cl.perfringens, Staph.aureus với mật độ 50 – 500 vi khuẩn trong 1 gam rau. Điều đó chứng tỏ rau sống đã bị nhiễm phân đã lâu và mới nhiễm. Một số mẫu rau sống cũng có phát hiện vi khuẩn tả. Còn tại mắm tôm lấy ở Thanh Hoá, Hà Nam, Ninh Bình, Nghệ An đều có vi khuẩn hiếu khí, vi khuẩn kỵ khí (Cl.perfrigens, Cl.tetani), B.cereus, Staph.aureus, Coliform với mức độ 100 – 10.000 con/ml.”
Tuy phát biểu trên không trực tiếp nói rằng đó là những vi khuẩn gây bệnh tả, nhưng vì đặt trong văn cảnh, người đọc có thể hiểu đó là những vi khuẩn tả.
Thật vậy, phản ứng trước thông tin trên, một chủ nhà hàng nói “Sáng nay tôi đọc báo mới biết rau, thớt của nhà hàng Phù Đổng xét nghiệm có vi khuẩn tả”.
Ở đây, theo tôi, có một sự hiểu lầm, và sự hiểu lầm này xuất phát từ phát biểu thiếu minh bạch của quan chức ý tế.
Một phân tích khác cho thấy các vi khuẩn như Coliform và E. coli hiện diện trong rau ngổ và lá mơ, những loại rau thường đi chung với món thịt chó.
Tuy nhiên, rất tiếc bài báo có quá nhiều sai sót về số liệu, và ngay cả kết quả phân tích cũng không trả lời được câu hỏi nêu ra lúc đầu “Tại sao ăn thịt chó dễ mắc tiêu chảy”.
Vì thế, trong bài này chúng tôi giải thích ngắn gọn những vi khuẩn được đề cập trên.
Vi trùng và vi khuẩn
Trước hết, đáng lẽ cần phải phân biệt giữa vi trùng (bacteria) và vi khuẩn (virus): vi trùng là những sinh vật chỉ có 1 tế bào, còn vi khuẩn là sinh vật có nhiều tế bào và chứa vật liệu di truyền như DNA và RNA. Vi trùng dài khoảng 1000 nano mét (1 nano mét bằng 1 phần tỷ mét), còn vi khuẩn chỉ dài khoảng 20 đến 250 nano mét.
Tất cả những V. cholera, Coliform, E. Coli, B. cereus, Staph.aureus đề cập trong bài này là bacteria (chứ không phải virus).
Tuy nhiên, vì theo thông lệ và cách dịch hiện nay ở trong nước, các bacteria này sẽ được đề cập đến như là những vi khuẩn.
Bệnh tả (cholera) và tiêu chảy (diarrhoea)
Bệnh tả là một bệnh truyền nhiễm chủ yếu do vi khuẩn V. cholera gây ra. Vi khuẩn xâm nhập cơ thể qua đường thực phẩm và nước. Một trong những triệu chứng của bệnh tả là tiêu chảy cấp tính và nặng.
Tiêu chảy thường do nhiễm vi khuẩn, kể cả các vi khuẩn vừa đề cập trên. Không phải trường hợp tiêu chảy nào cũng dẫn đến bệnh tả. Khoảng 15% bệnh nhân tiêu chảy cấp tính bị nhiễm vi khuẩn V. Cholera. Y văn cho thấy có khoảng 75% đến 80% những người bị nhiễm vi khuẩn V. Cholera không có triệu chứng tiêu chảy hay thậm chí không có triệu chứng nào biểu hiện.
Bạn đọc Tuần Việt Nam có thể tham khảo thông tin về một số vi khuẩn phổ biến trong thực phẩm tại đây
