Nợ nần, thờ ơ và sụt giảm liên tiếp

Thính giả ngày càng càng hướng sự chú ý của họ sang những công nghệ mới mẻ và hiện đại hơn như iPods, Internet hay radio vệ tinh - hơn là ngồi bên chiếc đài nhỏ bé lắng tai nghe các chương trình phát thanh của nhà đài.

Một thực tế trần trụi là các đài phát thanh của Mỹ đang lâm vào cảnh nợ nần. Hầu như các công ty có nhu cầu quảng cáo chẳng còn thiết tha với công nghệ phát thanh qua radio. Họ hứng thú hơn với quảng cáo truyền hình và Internet.

Tình cảnh đìu hiu của phát thanh radio Mỹ: Khán giả ngủ khi nghe đài (nguồn: curiousread, dolmens)

Trong khi đó, một số đại lý ô tô hay các nhà bán lẻ vẫn tiếp tục chọn sóng radio để tiếp thị bản thân thì lại lúng túng trong vòng luẩn quẩn của khủng hoảng kinh tế và càng ngày càng chấp chới với những bước đi giật lùi.

Và thậm chí, ngay cả khi số lượng thính giả của các chương trình phát thanh đang được cho là đã tăng lên thì dường như các nhà đài vẫn “loay hoay” tìm lời giải cho bài toán lợi nhuận “khó nhằn”.

Theo thống kê của Phòng quảng cáo phát thanh radio tháng trước, nhu cầu quảng cáo qua đài phát thanh của Mỹ đã giảm 10% kể từ tháng 10/2007, là tháng giảm liên tiếp trong 18 tháng qua.

Lạc mất thời hoàng kim

Ngành công nghiệp phát thanh đã phải đối mặt với rất nhiều vấn đề như thế trong nhiều năm nay. Những năm 1990, khi việc làm ăn kinh doanh của các nhà đài lên như “diều gặp gió”, các đại gia bắt đầu quần tụ và tranh hùng bằng cách tăng thời lượng quảng cáo trên radio.

Một nhà phân tích nói: “Các đài lao vào vòng chiến để tìm kiếm và tranh giành thị phần thay vì nỗ lực tự hoàn thiện và tìm ra các phương cách mới mẻ khác để tăng thêm doanh số.”

Biết khi nào phát thanh Mỹ mới trở lại thời kỳ hoàng kim như những năm 90? (nguồn: nervecentre)

Và sau đó, trong suốt năm 2001, khi các công ty cắt giảm nhu cầu quảng cáo của họ trên sóng phát thanh, các nhà đài bắt đầu rơi vào tình cảnh oái oăm: Đất quảng cáo thì thừa mà người có nhu cầu thì hiu hắt chưa từng thấy!

Nhà phân tích trên chua chát nói rằng: “Có quá nhiều dung lượng quảng cáo “tồn kho” nhưng tỉ suất quảng cáo thì cứ liên tục đi xuống một cách thảm hại.”

Trong vòng nhiều năm trở lại đây, chẳng có dấu hiệu gì sáng sủa hơn cho sự nghiệp của các đài phát thanh, vốn “làm mưa làm gió” trong mấy chục năm về trước. Thật trớ trêu là, có rất nhiều công ty hoạt động trong lĩnh vực phát thanh radio lại phải đi vay mượn để mua lại cổ phiếu của chính công ty mình trên thị trường, để giờ đây oằn vai gồng gánh những khoản nợ chồng chất.

Tình hình trở nên thảm hại hơn cho các nhà đài với kết luận của công ty truyền thông TNS Media Intellegence: “Các lĩnh vực hỗ trợ cho quảng cáo phát thanh radio như tài chính, bán lẻ và ô tô thì lại đang “lao đao” bên bờ vực bởi sự ảnh hưởng nặng nề của “cơn bão” khủng hoảng kinh tế Mỹ. Quảng cáo phát thanh đã giảm 8% trong quý thứ 2 năm nay so với cùng kỳ năm ngoái".

Thực trạng giảm sút quảng cáo của nhà đài radio thực sự tồi tệ hơn bất kỳ phương tiện truyền thông nào khác. Họa chăng, một an ủi bớt chút “ngậm ngùi” cho các nhà đài là nó còn không đến mức thê thảm như quảng cáo trên báo in.

Hi vọng từ công nghệ phát thanh mới

Tuy nhiên, mọi thứ không đến mức không còn hi vọng: Số lượng thính giả nghe đài thực sự đang dần tăng lên. Theo một nghiên cứu gần đây của công ty Arbitron, các chương trình phát thanh radio của Mỹ đang đạt tới con số hơn 235 triệu thính giả vào mỗi tuần, tăng hơn so với con số 232 triệu của năm ngoái.

Nhưng thời gian mà thính giả dành cho đài phát thanh lại ít hơn: người ta chỉ còn dành trung bình ít hơn 19 tiếng một tuần để nghe đài thay vì 20,5 tiếng như năm 2005.

Theo nhà phân tích Leland Westerfield của BMO Capital Markets, các đài phát thanh với thị phần ở mức trung bình đang nỗ lực vươn lên và đạt được kết quả một cách tương đối tốt trong khi các “đại gia” sừng sỏ ở tốp 10 thì doanh thu lại giảm trong vòng 12% đến 15% trong năm nay. Còn các đài phát thanh nhỏ thì vẫn chưa có gì nổi bật cả.

Ông này nói thêm rằng: “Việc kinh doanh thông qua các đại lý quảng cáo của các đài lớn (chiếm ưu thế ở các thành phố lớn) chính là nguyên nhân lớn đối với áp lực về giá cả quảng cáo trên đài".

Các chuyên gia trong lĩnh vực phát thanh radio hi vọng rằng công nghệ phát thanh kỹ thuật số HD sẽ giúp ngành này bắt kịp thị hiếu của người nghe và kiếm thêm được một lượng khách hàng cho mình.

Giám đốc điều hành của một công ty phát triển và bảo vệ bản quyền công nghệ cho rằng ông đã bắt đầu nhìn thấy những cơ hội khởi sắc về việc tăng doanh số và lợi nhuận cho các đài phát thanh radio thông qua công nghệ HD. 

Vấn đề là không phải hãng ô tô nào cũng chịu bỏ tiền ra đầu tư công nghệ HD ( nguồn: superstock)

Công nghệ phát thanh kỹ thuật số HD khuyến khích các trạm phát sóng FM và AM phát các chương trình bằng kỹ thuật số trên 2 đến 8 kênh khác nhau. Đây chính là một bước nhảy vọt về công nghệ làm cho các đài phát thanh radio có được lợi thế so sánh so với các trạm phát sóng radio qua vệ tinh.

Hạn chế của ở đây là thính giả phải mua một thiết bị hỗ trợ đặc biệt để nghe được các chương trình kỹ thuật số này trong khi họ thường nghe các chương trình phát thanh radio chủ yếu là trên xe ô tô và tại các văn phòng, cơ quan. Và vì thế có rất ít lý do để người ta sẽ sẵn sàng chi thêm một khoản cho chương trình radio dù là tốt hơn ở những nơi như thế này.

Mặt khác, các nhà sản xuất ô tô lại không chú trọng đến công nghệ phát thanh nhiều. Về lâu về dài thì chỉ có Volvo sẵn lòng sử dụng HD như một đặc tính tiêu chuẩn cho các dòng xe mới (song chỉ mới trang bị cho một model xe của hãng này vào năm 2009).

****

Các công ty hoạt động trong lĩnh vực phát thanh radio đang “mò mẫm” tiến hành các bước đi khác nhau để chuẩn bị cho tương lai. Ví dụ như nhiều đài phát thanh tạo ra các chương trình ứng dụng miễn phí cho iPhone đang trở nên phổ biến. Tuy nhiên, các chuyên gia vẫn nói rằng nhà đài vẫn phải “lê lết” và “vật lộn” trong quãng thời gian này.

Các chuyên gia nhận định: “Mọi thứ sẽ trở nên tốt hơn nếu nền kinh tế được phục hồi. Nhưng cũng không thể biết trước liệu ngành này sẽ còn thâm hụt 2 con số trong quý 4 tiếp theo đây hay một thời gian sáng sủa hơn sắp tới?”.

• Nguyễn Hương (theo IHT)