Nên theo quy luật...

Ông Phạm Văn Hoàng, trưởng phòng Xổ số, vụ Tài chính ngân hàng (Bộ Tài chính), cho biết: “Sẽ hợp pháp hóa cờ bạc, cá độ, vì đây là phương pháp quản lý tối ưu mà thế giới đã lựa chọn”.

TS. Lê Đăng Doanh nói: Nếu không thừa nhận đánh bạc thì những hiệu ứng mặt trái của nó không những khó hạn chế mà do thiếu thông tin nên chúng càng thêm nguy hại. Ngược lại những mặt tích cực mà rõ nét nhất là thuế thu từ lĩnh vực này, một khối lượng tài chính khổng lồ lại gieo mầm cho những tội phạm mới.

Sẽ quản lý cờ bạc, cá độ bằng "bàn tay sắt với móng tay nhọn"? (Ảnh: Tiền Phong)

Một vấn đề khác, nhưng cũng có sự tranh luận tương tự về chuyện nên "cấm" hay "hợp pháp hóa" những khu ăn chơi “vui vẻ”, biểu diễn sex show, nữ doanh nhân Tạ Thị Ngọc Thảo nói: "Tại sao ta không mạnh dạn “quy hoạch” chuyện ăn chơi vào một cụm rồi dùng thuế đánh vào chổ ăn chơi này cho nó chết, nếu nó không chết thì đánh cho chừa, mà nó không chừa thì ít ra cũng có một khoản thuế lớn để thu, để điều tiết thu nhập xã hội và giải quyết hậu quả cho chính nó!"

Mở rộng ra với “nghề” mại dâm, Châu Hồng Lĩnh (kỹ sư tin học, Hoa Kỳ), cho rằng, nó đã được hợp pháp hóa ở đa số nước phát triển như Đức, Pháp, Hà Lan... Bên cạnh nhiều tác động tích cực nếu “nghề” này được hợp pháp hóa thì trong y tế, việc này giúp giảm khả năng bị mắc bệnh xã hội và lây lan HIV/AIDS.

Những ý kiến nêu trên được đưa ra đều căn cứ trên sự phân tích hơn - thiệt và đó không phải là cổ súy, khuyến khích cho những hoạt động hiện nay đang bị “cấm” mà ở góc độ “nhu cầu” phát sinh, nó cũng giống như trên mỗi báo thuốc lá đều buộc phải ghi dòng cảnh báo: “thuốc lá có hại cho sức khỏe”.

Cần tư duy "mở"

Có thể ví hiện nay ở nước ta, cờ bạc, cá độ, mại dâm như những cá thể... chưa được mặc quần áo. Hoặc nếu có thì cũng thủng chỗ nọ, hở chỗ kia; rất nhiều khi những cá thể này lên những cơn nóng – lạnh bất thường và trái gió trở trời mà không đủ thuốc thang chạy chữa. 

Ý kiến nhiều chuyên gia chỉ ra rằng, cần phải may cho những cá thể này một tấm áo vừa vặn – đó là đưa vào khuôn khổ của pháp luật. Có vậy mới hạn chế được những mặt tiêu cực.

Những cảnh tụ tập bài bạc vỉa hè thường nở rộ vào mỗi dịp đầu xuân, năm mới. Những hình thức như lô đề hoặc cờ bạc như vậy có cần điều chỉnh bằng các điều luật?  (Ảnh: BBC)

Thực tế, Việt Nam đã có những tấm áo “thử nghiệm” cho loại hình hoạt động cờ bạc, đó là mở sòng bạc (casino) có phép tại Đồ Sơn (Hải Phòng) Hoàng Gia, Lợi Lai (Quảng Ninh) và Lào Cai. 

Và tới đây, theo Tiền Phong, việc hợp pháp hóa cờ bạc, cá độ có thể sẽ được hiện thực hóa sau khi hai bộ Tài chính, Kế hoạch – Đầu tư hoàn tất việc rà soát, đề xuất và trình Chính phủ các dự thảo pháp quy. Song hành với đó sẽ là những công cụ giám sát, kiểm tra chặt chẽ, khoa học từ tư duy đến tổ chức, thi hành.

Việc phá bỏ được những điều cấm kỵ, theo sát thực tế đời sống để có những ứng xử và cách quản lý thích hợp đã là một điều mới; nhưng việc cụ thể hóa và triển khai thế nào cũng cần có tư duy mới để không này sinh tiêu cực, để “mở nhưng phải chặt” như chủ trương đề đạt. 

Chuyện hợp pháp hóa cờ bạc, cá độ, thậm chí cả hợp pháp hóa mại dâm đã có ở nhiều nước, Việt Nam hoàn toàn có thể lấy đó làm kinh nghiệm cho mình. Và đáng mừng là từ khi có sòng bạc đầu tiên đến nay, chúng ta vẫn tỏ ra thận trọng và nghiên cứu kỹ càng trước khi triển khai thực hiện; nhưng điều qua trọng hơn là khi ra luật, phải có những lý lẽ phân tích thực tế đảm bảo cho việc khi hợp pháp hóa cờ bạc hoặc mại dâm thì sẽ đem lại nhiều cái "lợi" hơn là "hại".

Theo TS Lê Đăng Doanh, bước đầu nên chọn những trò có hình thức, quy mô dễ chơi, dễ quản lý và mức độ thắng thua vừa phải. Để khống chế mặt trái như bần cùng hóa, giàu có bất ngờ, sự cám dỗ quá đáng v.v… thì bên cạnh việc kiểm soát quảng cáo, chúng ta cần tạo những sân chơi phi cờ bạc thật hấp dẫn, phong phú và đại chúng. 

Khi đã hợp pháp hóa, có những cách thức quản lý hoạt động hữu hiệu với cá độ, cờ bạc thì chuyện hợp pháp hóa “nghề” mại dâm – một trường hợp tương tự - chắn chắn sẽ tiếp tục được tính đến. Nhất là khi đã có hiện tượng nghệ sĩ, doanh nhân và dân thường đã và đang ra nước ngoài để gá bạc, xem sex show trong các tour du lịch... 

Chúng ta cũng cần có thái độ rõ ràng đối với vấn đề này để tránh tình trạng mại dâm bị coi là “tệ nạn” nhưng lại “lờn thuốc”, hoạt động trá hình, núp bóng; còn quản lý thì trong tình trạng "bắt cóc bỏ đĩa" như hiện nay. 

Ở Thái Lan, sex show đã tạo nên sức hút của Pattaya, nhưng Nhà nước Thái Lan không hề chủ trương lấy sex làm biểu tượng du lịch dù đó là nguồn thu không nhỏ và cũng không có bất kỳ một người Thái nào đi xem sex show (coi đó là nơi ô uế).

Bà Tạ Thị Ngọc Thảo đi xem sex show về nhận ra một điểu thấm thía: “Nhà nước Thái Lan đã cố tình không tái đầu tư cho họat động này như một cách mạ lị người đến xem. Sex show là một trong các dịch vụ hấp dẫn lôi kéo khách du lịch đến Pattaya, lại bị giấu ở một vị trí khá khiêm tốn, chật hẹp, mọi cái đầu tư cho nó đều tạm bợ, nhếch nhác. Ngược lại ai đến Thái cũng biết, nơi nào Nhà nước Thái muốn khoe thì họ làm cho nó cực kỳ lộng lẫy (như những ngôi Chùa trên khắp đất nước này)”. 

Bà Thảo cho biết: “Hiều một số người nước ngoài tìm đến Pattaya là để ăn chơi (vì ở đây không cấm), cho nên đã khoanh một vùng và đổ tất cả “trứng vào một rổ” rồi kiểm soát và thu thuế nó rất cao, rất chặt chẽ; ngoài khu vực đó ra là nghiêm cấm!

Một đất nước mà có đạo luật nghiêm ngặt: những người con gái, con trai dưới 18 tuổi không được đến vũ trường. Nếu các cháu đến mà vẫn được phục vụ thì chính vũ trường đó bị đóng cửa (và họ nói là họ làm!). Biết như thế để hiểu rằng Nhà nước Thái Lan không hề dễ dãi với chuyện ăn chơi bẩn thỉu”.

Đó là những điều đáng phải suy nghĩ, không riêng gì với chuyện nên hay không hợp pháp hóa mại dâm hay cờ bạc...

• Bùi Dũng