Chúng ta vừa mới trải qua lạm phát, đã bàn tới giảm phát chưa phải là thừa, lo xa. Nhưng hiện nay, giá dầu thế giới giảm xuống, thấy giá xăng dầu giảm chớ vội mừng. Chúng ta hiện nay đang là nước xuất khẩu dầu thô. Nguồn thu từ xuất khẩu dầu thô khá lớn nhưng nếu giá dầu giảm thì nguồn thu này cũng bị giảm hẳn.

Vậy nguồn thu bị giảm xuống, chưa chắc xảy ra giảm phát. Phải tính đến chuyện này chứ?!

Hiện nay Việt Nam vẫn nằm trong số ít quốc gia có chỉ số lạm phát cao nhất thế giới trong vài năm trở lại đây. Tháng rồi, CPI giảm không phải do kết quả của sự điều hành tài tình của CP, mà là do kinh tế thế giới đang suy thoái, giá cả hầu hết các mặt hàng đều giảm giá. Đúng ra giá cả hàng hoá ở VN cần phải giảm mạnh hơn nữa mới là công bằng.

Trên thế giới các nước có chỉ số lạm phát khoảng 5-7 % là họ đã cuống lên tìm các biện pháp bình ổn giá, còn ở VN giá tăng đến gần 30% vẫn là chuyện bình thường, chỉ khổ người lao động nghèo, nông dân thôi.

Thật khó hiểu khi Bộ trưởng tài chính nói là có khả năng sẽ tăng thuế nhập khẩu xăng dầu 25% để bù vào khoản giảm thu ngân sách do giá dầu thô giảm, vậy khi giá dầu thô cao chót vót, ngân sách thu được nhiều thì không thấy nói dùng hỗ trợ giá cho người dân, mà chỉ đòi tính đúng, tính đủ khiến giá xăng cao đến gần 20000 đ.

Nếu chính phủ thiếu tiền để đầu tư các công trình kém hiệu quả, tiêu lãng phí thì nên tăng thuế nhập khẩu lên cao hết mức mà chúng ta cam kết gia nhập WTO, khi đó dân VN sẽ dùng xăng dầu nhập lậu từ Campuchia, Lào.

Khi Nhà nước chưa công bằng trong ứng xử, thì còn nhiều chuyện xảy ra. Các tập đoàn được bênh quá hóa vòi vĩnh bậy. Nước ta xuất khẩu dầu, vậy nhưng giá dầu thế giới tăng thì nhảy đánh ào giá lên, lo doanh nghiệp thua lỗ. Trong khi đó, giá dầu xuống thì lại kìm chưa hạ giá khẩn cấp, cũng vì lo doanh nghiệp lỗ. Cái chính là lo ngân sách thâm hụt do giá dầu xuống, tiền thu ngân sách giảm thì nguy cơ cho toàn dân.

Tập đoàn độc quyền EVN được nhà nước giao công việc, ỏng eo dám trả lại 13 dự án. Vậy anh là con một được cưng chiều dễ làm khó bỏ sao? Đáng nhẽ không hoàn thành nhiệm vụ được giao thì phải cách chức kỷ luật lãnh đạo EVN đi chứ. Ở bất kỳ cơ quan nào, nếu nhân viên không hoàn thành nhiệm vụ thì đương nhiên bị kỷ luật, chỉ trừ khi đó là...

Chúng ta đã bước đầu dám cất tiếng nói tự sâu thẳm...

Khi đọc bài báo này tôi đã có xúc cảm (đối nghịch với vô cảm như khi đọc những điều "sáo rỗng" khác). Tất cả những điều (mà cũng chỉ là một số ít những điều trong tất cả những điều mà cái Tâm của chúng ta rung cảm) mà bài báo viết đều là những sự thật hiển nhiên mà khi người đọc cảm thấy như xuất phát từ trong Tâm của mình.

Không cần nói gì thêm cũng dễ dàng nhận ra đó là những điều tốt đẹp nhất mà hiển nhiên là cái "Tâm" của mỗi chúng ta đều muốn hướng tới (cái vô giá, cái giá trị tinh thần, giá trị vô hình, mà lâu nay chúng ta mải mê quá với cái hữu hình mà vô tình hoặc cố tình quên mất) nhưng mỗi chúng ta đều chưa dám, hoặc không muốn nói ra.

Rất rất cảm ơn bài báo đã nói hộ chúng tôi, những người đồng cảm với "Nó"...

Nhưng (tất cả sẽ nằm ở chữ nhưng này đây) từ lâu Nó vẫn hiện hữu đấy chứ và từ việc nghĩ, nói ra... đến việc bắt tay vào thực hiện bằng những việc làm cụ thể để hiện thực hoá cái Tâm của mỗi chúng ta là một khoảng cách rất rất xa, thậm chí là xa vô hạn...

Nhưng mới chỉ thế thôi chúng ta cũng đã thấy thổn thức rồi vì cái Tâm đã phần nào được cởi mở công khai (chứ không chỉ ấm ức ở trong lồng ngực, hoặc ở đâu đó vu vơ) và sẽ vui sướng biết nhường nào khi một phần của Nó trở thành hiện thực. Xin cám ơn Báo.

Bộ trưởng TNMT Phạm Khôi Nguyên, đã làm dược một việc (đáng ra phải làm thường xuyên của tất cả các vị bộ trưởng), thể hiện có trách nhiệm trước nỗi bức xúc kéo dài của nhân dân cả nước bấy lâu nay.

Hoan hô Bộ trưởng Phạm Khôi nguyên.

Ông đã phát hiện và nói hộ nông dân cái "vô hình" mà cái đó là phần hồn của cuộc đời không thể thiếu được, kể cả lúc họ mất đi. Cái việc làm là quan trọng cho miếng cơm manh áo, cái văn hoá tâm linh, văn hoá làng quê không dễ gì có bởi nó hun đúc hằng nghìn năm, thế thì đền bù bao nhiêu cho vừa, khi mà chỉ một câu ca dao đã đủ minh chứng cho giá trị văn hoá ấy. Có con mà gả chồng gần/ Có bát canh cần nó cũng mang cho.

Nếu lấy đất lấy nhà mà gia đình phân tán đi, thì còn gì giá trị ca dao nữa. Cho nên Bộ trưởng nói cái "Hữu hình, vô hình" là hoàn toàn đúng. Nhưng liệu Bộ tài chính và Đặc biệt là vị Bộ trưởng tài chính có đồng cảm điều đó không? hay họ lại bảo vô hình sao mà ĐỀN được? Cần phải có chính sách cụ thể, dân mới được nhờ chứ đừng dừng lại ở lý luận.

 Nếu làm gì cũng nghĩ sâu hai chữ "vì dân"

Đọc bài tổng hợp “Phát ngôn và hành động ấn tượng” tuần này của Bùi Dũng, tôi rất chú ý phát biểu của ông Phạm Khôi Nguyên, Bộ trưởng Bộ TN-MT trả lời trước Quốc hội về việc Bộ này đang tích cực sửa Luật đất đai để khắc phục những bất cập đặc biệt về đến bù giải toả đất đai.

Đó là theo hướng khi đến bù ngoài phần đền bù cho giá trị hữu hình như đất đai nhà cửa, tài sản…trên đất thì phải tính thêm phần người dân bị mất đi giá trị vô hình như mất công ăn việc làm, xa bệnh viện, mất văn hoá làng quê … trong khi giá trị này bằng 40-50% giá trị hữu hình. Không những thế, tiền đến bù cho dân sẽ được tính vào việc phải làm sẵn nhà tái định cư cho dân đến ở.

Những điểm nêu trên tuy đang trong dự thảo, nhưng tôi rất hoan nghênh tư duy đúng đắn của bộ chủ quản. Tuy nhiên nếu chỉ đảm bảo như vậy là không cơ bản mà phải xét đến các yếu tố sau biến động lớn nhất đời người nông dân là bị thu hồi đất, việc làm ăn, sinh sống, đi lại, học hành, khám chữa bệnh của họ có thuận lợi hơn không, nếu bị gây khó, khốn cùng thì rứt khoát phải xem xét để có phương án thu hồi đất và đến bù cho người nông dân sao cho thoả đáng để ít nhất họ có điều kiện lo cho cuộc sống mới sau biến động một cách chắc chắn.

Sở dĩ tôi nêu vấn đề này ra vì tôi được biết rất nhiều người dân sau khi mất đất nhận một số tiền thậm chí có được ưu đãi đến bù giá cao cuộc sống, đi lại lao động sau đó đi vào bế tắc.

Một ví dụ rất rõ đó là trường hợp 300 hộ dân ở xã Lâm Sơn, Lương Sơn Hoà Bình năm 2004 đã phải nhường lại 300 ha đất nông, lâm nghiệp cho tập đoàn Charmvit (Hàn Quốc) làm sân golf 54 lỗ mang tên Phượng Hoàng.

Mất đất , người dân mất cả nguồn nước suối tự nhiên quen thuộc hàng bao đời, mất cả con đường độc đạo đi ra đường số 6 chỉ có 2 km. Sau khi được đến bù tiền và nhà golf hứa hẹn sẽ đầu tư làm một nhà máy nước cung cấp nước sạch cho dân nhưng đã 4 năm nay cuộc sống của 3000 người dân các thôn Thung Dâu, Dốc Phấn, Rồng Vòng, Rổng Tằm, Rổng Cấn, Đồng Gạo và Xóm 8 cuộc sống mưu sinh, đi lại, học hành bỗng dưng lâm vào bí bách, đang cận kề sự bi thương.

Cụ thể, trước đây đi ra đường số 6 chỉ 2 km đường rộng đi lại thuận lợi, nay do sân golf rộng 300 ha chặn bít cửa ngõ vào toàn bộ các bản trên nên phải đi vòng sân golf 10 km mới ra được đường 6.

Do đường xa cách trở, đường hẹp, dốc xe tải không vào được, nhiều hộ dân trồng luồng, keo, nay không tài nào chở luồng, cây keo ra đường lớn để bán. Học sinh đi học không được đi qua sân golf, phải đi vòng xa gấp nhiều lần nên phải dậy từ 3 giờ sáng, đến 7-8 giờ tối mới về nên nhiều em đành bỏ học.

Nước sạch dùng cho sinh hoạt nay không còn nữa vì sân golf định kỳ phun lượng thuốc diệt côn trùng lớn và chảy xuống làm tất cả các con suối đều bị ô nhiễm nặng. Ban quản lý sân golf không giữ lời hứa cấp nước sạch cho dân mà chỉ bơm nước theo kiểu “bố thí” nhưng chỉ là nước suối đã bị nhiễm thuốc diệt côn trùng từ sân golf trôi xuống.

Một số hộ dân được tiền đến bù, mua đất làm nhà cạnh đường lớn nhưng ruộng nương vẫn trong thung sâu muốn vào canh tác phải vừa đi về tới 40 km, ngay chuyện đưa sản phẩm về nhà cũng rất khó khăn vì vậy đang tính chuyện nương hoang.

Việc này UBND tỉnh Hoà Bình, chính quyền huyện Lương Sơn đã biết nhưng xem ra việc giải tiếp bài toán đi lại, ăn ở, học hành, sản xuất, tiêu thụ sản phẩm, đến bệnh viện khi gấp cho 3000 người dân xã Lâm Sơn vô cùng nan giải.

Lý do rất đơn giản chỉ vì UBND tỉnh Hoà Bình đã cấp phép dự án cái sân golf 54 lỗ có tên chú chim “Phượng Hoàng” 300 ha chặn yểm lối đi của bà con dân tộc nơi đây. Nhưng cấp đất cho bất cứ dự án kinh tế, dịch vụ gì vì mục tiêu đưa kinh tế địa phương, đất nước phát triển cũng đều phải lo nghĩ đến đời sống của những người dân hậu dự án có được đảm bảo, cải thiện hơn không đó mới đích thực là sự phát triển bền vững. (Bài “Dân khổ vì sân golf”, Báo Thanh Niên ngày 31-10-2008).

***

Kể cả khi nền kinh tế nước ta còn theo cơ chế bao cấp, kế hoạch hoá đến nền kinh tế thị trường có sự quản lý của nhà nước thì các ngành kinh tế trọng điểm do nhà nước nắm giữ luôn có vị trí xương sống, cực kỳ quan trọng đối với nền kinh tế quốc dân.

Tuy nhiên từ khi hàng loạt doanh nghiệp nhà nước như Tập đoàn kinh tế, Tổng công ty nhà nước ra đời được quyền tự chủ hạch toán kinh doanh và chịu trách nhiệm trước nhà nước, lại phải bươn trải trong thương trường kinh doanh, quả thật việc ví các doanh nghiệp nhà nước như công tử con quan cũng không sai. Bởi trong thực tế, các doanh nghiệp này được ưu đãi rất nhiều về điều kiện kinh doanh.

Chả thế mà trong các phiên thảo luận tại kỳ họp thứ 4 QH khoá XII, con số 76 Tập đoàn, Tổng công ty nhà nước được ưu ái giao 403.000 tỷ đồng, đã thế lại được vay vốn ngân hàng 514.000 tỷ đồng chiếm tới 70% dư nợ quốc gia, 80% dư nợ tín dụng, nhưng tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu chỉ ở mức 17, 04% trong khi các doanh nghiệp vừa và nhỏ ngoài quốc doanh tỷ suất lợi nhuận từ 25-40%.

Đáng lo ngại, nhiều tập đoàn, tổng công ty nhà nước dùng vốn nhà nước giao đầu tư vào các ngành “ tay chiêu” đã và đang có tình trạng thất thoát, đóng băng vốn có doanh nghiệp nợ đọng hàng nghìn tỷ đồng đang được đề nghị phá sản như Tổng công ty miền Trung ( Bộ Xây dựng).

Những thất bại trong kinh doanh đó không chỉ gây mất tiền của dân, mà làm xã hội phải gánh chịu đương nhiên không thể vô can với tình trạng lạm phát của đất nước. Vấn đề rất mong Quốc hội bàn có quyết sách chế tài thật chặt chẽ nghiêm minh về việc giao tiền của nhân dân cho Doanh nghiệp nhà nước kinh doanh sao cho chặt chẽ và hiệu quả.

Vì lẽ đơn giản đã có tác phong, cách sống, làm ăn kiểu “ công tử” nếu dễ được bố mẹ tạo vốn làm ăn thì thường không chắt chiu, chặt chẽ trong làm ăn, nếu mất vốn đã có bố mẹ chịu thì thật nguy to.

Qua cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới hiện tại, việc Nhà nước nắm, định hướng chỉ đạo hoạt động của các Tập đoàn kinh tế, Tổng công ty nhà nước càng có ý nghĩa quan trọng nhưng không thể nuông chiều như công tử mà phải rất nghiêm khắc, có chế tài thưởng phạt chặt chẽ, minh bạch kể cả người có thẩm quyền mà chỉ đạo sai cũng phải có điều khoản để dễ xử, tất cả phải tính hiệu quả hoạt động là vì nước, vì dân.

"Đền bù cả giá trị vô hình " hoàn toàn đúng đắn. Nhưng để thực hiện nó lại là 1 việc hoàn toàn khác. Giá tri vô hình thì không thể cân đo, đong đếm được, vậy làm sao có thể định giá được, với tôi nó là vô giá nhưng người khác cho nó chẳng đáng gì.

Ai dám bảo đảm việc đền bù cái "giá trị vô hình" đó công bằng, khách quan trong khi cơ chế minh bạch ở ta còn thiếu??? Ai dám nói việc đền bù này không có "lỗ hổng" để làm lợi cho 1 số người???

Nếu ai đã có lần đi qua cổng Bộ TN-MT ở trên đường Nguyễn Chí Thanh vào ngày thứ năm tuần cuối tháng thì sẽ thấy người dân đi "đòi" cái " hữu hình và vô hình" mà ông Bộ trưởng đã nói trong bài phát biểu trước Quốc hội.

Có điều cần phải nói thêm là duy nhất chỉ có Bộ TN-MT mới có lịch tiếp dân của lãnh đạo Bộ, cho nên bức xúc của ông Bộ trưởng có lẽ xuất phát từ việc đã có không biết bao nhiêu đơn từ đòi cái hữu hình và vô hình mà ông đã nói.

Thực tế lâu nay người dân chỉ mới đò cái hữu hình thôi. Vì cái hữu hình mà chủ đầu tư còn trả chưa đủ nữa huống chi cái vô hình. Điều quan trọng là khi lãnh đạo cao cấp nhìn ra rồi thì sẽ thực hiện ra sao, một khi cấp dưới thường im lặng và thậm chí lại vào hùa với chủ đầu tư. Thôi thì hãy đành gắng chịu và chờ vậy thôi. Từ lời nói đến việc làm là một khoảng trống cũng "vô hình".

Tôi chỉ buồn cười với ý kiến của bộ trưởng tài chính Vũ Văn Ninh, động cái gì cũng đưa lên Thủ tướng. Chả hiểu vai trò của các ông bộ trưởng ở đâu.

Nhân việc Bộ Y tế ban hành quyết định 33 và 34 không đúng thẩm quyền mà dư luận đang bàn luận, theo ông Nguyễn Huy Quang, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Y tế): Quy định này nếu "thực hiện theo điều 55 Luật Giao thông đường bộ thì trái ý kiến chỉ đạo của Chính phủ tại nghị quyết 32, mà nếu thực hiện theo nghị quyết 32 thì trái với tinh thần điều 55 Luật Giao thông đường bộ" (Tuổi Trẻ, 30/10).

Tôi đề nghị Bộ Y tế phải tự hỏi lại mình là thực hiện theo Luật là đúng hay thực hiện theo Nghị quyết là đúng?!

Tôi hoàn toàn tán thành ý kiến của Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên. Chúng ta mới chỉ bàn bạc, tính toán đến việc đền bù bằng phép tính cơ học, vô cảm, thậm chí không ít nơi còn coi đó là hành động từ thiện, ban ơn, được chăng hay chớ. Nếu giải toả mặt bằng mà động chạm đến một ngôi chùa, ngôi đình...thì người ta còn suy nghĩ, nhưng đối với làng quê thì coi như "không có chuyện gì", mặc dù đấy là nơi thiêng liêng nhất đối với mỗi người từ khi cất tiếng chào đời, cho đến khi vào đời, làm đến chức này, chức nọ...

Quên đi cội nguồn là điều đáng hổ thẹn và bạc bẽo. Quên đi tâm tư, tình cảm của đồng bào là lạc lõng, mất gốc, phản bội. hãy làm mọi thứ có ích, có lợi cho đồng bào nông thôn của chúng ta, vì nông dân là những người thiệt thòi nhất, nghèo khổ nhất xã hội, vì nông thôn bị thiếu thốn nhiều nhất, bị mất công bằng nhất xã hội, vì nông nghiệp bị nhiều rủi ro nhất xã hội.

Những ngày mưa to như hiện nay, người thành phố kêu như cháy đồi, lo ngập xe ô tô cá nhân. Nhưng mấy ai lo lúa mùa vàng đồng đang mất trắng dưới biển nước? Vậy có gì phải băn khoăn, phải so kè khi lấy đất của nông dân, lấy đi tư liệu sản xuất của đồng bào ở nông thôn?

Thực ra không nên lo lắng quá về tình trạng sảy ra giảm phát, mà theo quan điểm cá nhân tôi cho rằng ít nhất độ trễ cũng phải rơi vào tháng 2 đến tháng 3 năm 2009 cùng với lúc đó khả năng giảm lãi xuất cũng đã có thêm một bước ngoặt lớn rồi.

Hãy đeo cặp kính lạc quan vào và hăy tin vào hệ thống quản trị hành tài chính của chúng ta, họ cũng có định liệu và tính toán kỹ càng rồi đó, chỉ có điều mới đầu chỉ đạo hơi cứng và còn dật cục thôi, nhưng tôi tin rằng họ cũng như người mới tập đi xe đạp ngã xước chân xước tay là chuyện bình thường bây giờ họ biết đi rồi không lo đâu....

Cái mà tôi và có thể có cả các bạn cho rằng là mối lo nhất bây giờ lại là mấy ông lớn DNNN, vì chỉ có các ông ấy thì mới hay làm bậy và đã làm sai lại được nâng đỡ hoặc cứu nguy cho nên chỉ sợ tình trạng lạm phát sẽ kéo dài chứ đừng có mà lo thiểu với trả giảm phát.

Thời ông Mai Ái Trực làm Bộ trưởng đã tham mưu xây dựng chính sách "giá đất sát với giá thị trường" và "xác định đất ở trong thửa đất có vườn ao" nhiều địa phương đã phản ứng vì nó khá trừu tượng và khó thực hiện. Nay ông Phạm Khôi Nguyên đưa ra ý tưởng "Đền bù cả giá trị vô hình " thực sự nó cũng trừu tượng và vô hình không kém các chính sách thời Bộ trưởng Trực. Chắc chắn chính quyền các địa phương lại "kêu" khi họ cho rằng các chính sách đó cản trở cho nhà đầu tư!