Nguyễn Văn Hải, Nguyễn Việt Chiến - hai cách ứng xử trước toà

Không phản đối công tố viên cho rằng viết sai sự thật, Nguyễn Văn Hải (báo Tuổi Trẻ) chỉ đề nghị toà xem xét sự vô tình trong tác nghiệp.

"Tôi không cố ý đưa tin sai sự thật gây ảnh hưởng tới cá nhân, tổ chức khác. Nhưng tôi đã sai và xin chịu trách nhiệm về hành vi của mình", Nguyễn Văn Hải nói.

4 bị cáo nghe toà tuyên án

Ngược lại, Nguyễn Việt Chiến (báo Thanh Niên), người có tới 20 năm làm báo chuyên trong lĩnh vực nội chính, khẳng định mình vô tội.

"Tôi khẳng định, 14 trích đoạn đăng trong các bài báo mà Viện kiểm sát đưa ra để buộc tội, là đều được cung cấp bởi những người có trách nhiệm", ông Chiến nói. Bị cáo đề nghị toà công bố trích lục bản bóc băng ghi âm cuộc đối thoại với vị cán bộ điều tra nói trên.

Tuy nhiên, HĐXX đã bác bỏ tư cách phát ngôn của vị cán bộ điều tra này với lý do đó chỉ là điều tra viên. Đồng thời đại diện Viện Kiểm sát cũng lưu ý bị cáo rằng, những tài liệu trong quá trình điều tra mà ông viết nằm trong tài liệu mật mà Luật báo chí không cho phép nhà báo công bố.

"Nếu tôi phạm tội làm lộ bí mật, thì đề nghị toà cũng khởi tố ông Quắc về tội tiết lộ", ông Chiến lập luận. Tuy nhiên, HĐXX nhắc rằng, Viện kiểm sát chỉ truy tố ông Nguyễn Việt Chiến về tội lợi dụng các quyền tự do dân chủ.

Kết quả sơ thẩm, Nguyễn Văn Hải nhận án 24 tháng cải tạo không giam giữ và được trả quyền công dân ngay tại toà. Cùng bị kết tội lợi dụng quyền tự do dân chủ (chuyển đổi từ tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn như đưa ra ban đầu), Nguyễn Việt Chiến chịu mức án 2 năm tù giam.

Ngoài ra, ông Phạm Xuân Quắc bị phạt cảnh cáo (từ mức hình phạt do VKS đề nghị là 12-24 tháng cải tạo không gian giữ hoặc cảnh cáo), còn thuộc cấp của ông, cựu sĩ quan Đinh Văn Huynh, vì giờ cuối đã nhận tội, nên Toà đã tuyên phạt 1 năm tù (trước đó VKS đề nghị: từ 24 đến 30 tháng tù) vì cùng tội danh cố ý làm lộ bí mật công tác. (VNE, VNN, 14-15/10)

“Chất vấn theo hướng đối thoại, tranh luận sâu về từng vấn đề”

Bà Lê Thị Nga (Ảnh: Tuổi Trẻ)

Bà Lê Thị Nga, Phó chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội nói về cải tiến hoạt động chất vấn của Kỳ họp thứ tư, Quốc hội khóa XII (26 ngày, từ 16/10 - 15/11 ).

Theo đó, Quốc hội sẽ lựa chọn một số nhóm vấn đề để tập trung chất vấn và trả lời chất. Và như vậy, theo bà Nga, “điều quan trọng đầu tiên là phải lựa chọn được nhóm vấn đề bức xúc, nổi cộm mà người dân quan tâm…” (Tuổi Trẻ, 13/10)

“Chúng ta chỉ tính cái gì đang có trong tay”

Đó là giải thích của ông Vương Thái Dũng, Phó tổng Giám đốc Tổng Công ty Xăng dầu VN (Petrolimex) về việc tại sao doanh nghiệp chưa giảm giá xăng (và đến ngày 17/10 Petrolimex mới giảm... 500 đồng/lít) trong khi giá dầu thô trên thế giới đã thụt khoảng 50% so với ngưỡng, xuống 70 USD/ thùng vào ngày 17/10.

Ông Vương Thái Dũng (bên phải)

Kể cả khi đã giảm tiếp 500 đồng, người dân cũng rất muốn biết trong tay các doanh nghiệp xăng dầu có gì, cơ chế tính bù, lỗ lãi xưa nay thế nào mà không hề được công khai. Chỉ một chuyện thấy rõ là khi giá xăng leo thang, kéo theo đó là các mặt hàng khác tăng theo, còn khi giá giảm nhẹ thì không có mặt hàng nào giảm từ từ theo - nên dân thật khổ!

Cũng theo Dân Trí (14/10), ông Dũng cho rằng, việc chúng ta vận hành theo cơ chế thị trường thì phải có điều chỉnh giá hợp lý theo từng thời điểm. Còn “Giá dầu trên thế giới giảm là mức giá trên sàn New York và các thị trường khác, chứ không có ngay ở VN” (!). Như thế thì xem ra, chỉ có tăng giá là “bắt kịp biến động tình hình” còn giảm giá thì… hãy đợi đấy!

Thông tin trên Tuổi Trẻ (14/10): Theo công thức tính giá xăng được nhiều doanh nghiệp đầu mối thừa nhận, với giá nhập khẩu hiện nay (tính ở mức giá xăng 86 USD/ thùng trên trên thị trường Singapore), mỗi lít xăng bán ra doanh nghiệp có thể lãi đến 3.000 đồng!

“Người chưa đạt chuẩn phải sử dụng những phương tiện giao thông khác!”

Ông Trần Quý Tường

Đề xuất thu phí lưu hành phương tiện và tăng gấp đôi lệ phí trước bạ đối với ôtô, xe máy ở TPHCM của Cục Đường bộ còn khiến dư luận chưa nguôi phản ứng thì vừa qua, Bộ Y tế ban hành Quyết định về tiêu chuẩn sức khỏe người điều khiển phương tiện giao thông cơ giới đường bộ với điểm mới: 

Người dưới 40 kg hoặc dưới 1,45 mét không đủ điều kiện điều khiển môtô từ 50 phân khối trở lên. Người có chiều cao dưới 1,5 mét hoặc nặng dưới 40 kg không đủ điều kiện lấy giấy phép lái xe hạng B1.

Ông Trần Quý Tường, Cục phó Cục khám chữa bệnh (Bộ Y tế), nói: “Ban soạn thảo đã xây dựng bộ tiêu chuẩn này trong gần một năm, hội thảo nhiều lần. Chúng tôi cũng đã xin ý kiến của 64 tỉnh - thành trực thuộc trung ương, Bộ Công an, Bộ GTVT, Bộ Lao động thương binh xã hội...

Bộ Y tế nếu phát hiện ra trường hợp nào không đạt chuẩn nhưng vẫn được cấp bằng lái xe thì sẽ truy nguồn gốc nơi cấp giấy chứng nhận sức khỏe” (VnExpress, 15/10)

“Giả mạo và ô nhiễm”

GS. Trần Hữu Dũng và nhà văn Nguyễn Ngọc Tư (Ảnh: vannghesongcuulong.org.vn)

"Vẻn vẹn trong năm từ đăng kèm tin trên website viet-studies.info, vị giáo sư đang giảng dạy kinh tế ở Mỹ tóm lược đầy đủ các hiện tượng nổi lên trong tháng qua, từ hoa hậu dự thi không đủ điều kiện dự thi, sữa bị nhiễm melamine cho tới Vedan và một số doanh nghiệp khác gây ô nhiễm môi trường cũng như dự án gây nhiều tranh cãi về văn miếu tiến sĩ thời nay”.

Sài Gòn Tiếp Thị (13/10) đã viết như vậy về nhận định của GS. Trần Hữu Dũng về tình hình Việt Nam, tóm gọn trong 5 từ "Giả mạo và ô nhiễm".

“Hãy ở một góc khác để nhìn đời”

GS Nguyễn Văn Huy, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu, Bảo tồn Di sản Tiến sĩ VN (CPD), nguyên Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học VN, nói như vậy về dự án đang gây nhiều tranh luận.

GS Nguyễn Văn Huy

GS Huy nói, những ý kiến phản biện dự án “chẳng có gì đáng sốc cả”. “Cuộc sống muôn màu muôn vẻ, mỗi người có một cách nghĩ khác nhau. Điều đáng buồn là những người góp ý kiến chưa hiểu hết những mong muốn mà những người tâm huyết muốn thực hiện dự án này thôi”.

Ông kể: “Tôi vừa đi Thụy Điển về, họ có cuộc trưng bày 83 cách làm thay đổi thế giới. Trong cuộc trưng bày đó họ thể hiện 83 con người; mỗi người một ngành nghề, nhưng mỗi suy nghĩ của con người đó đã góp phần tạo nên một khía cạnh khác nhau của thế giới, tạo nên một thế giới đa sắc màu.

Kể từ người nổi tiếng nhất cho đến những thợ tạo ra những mẫu tóc. Tất cả những người này chỉ là những phần tử rất nhỏ trong xã hội, nhưng lại góp phần xây dựng nên xã hội này tốt đẹp hơn; vậy thì tại sao chúng ta có từng ấy nhà khoa học mà chúng ta lại không thể tôn vinh được họ?”. (Sinh Viên Việt Nam, 15/10)

“Xây một lúc bốn lò phản ứng hạt nhân là liều lĩnh”

GS Phạm Duy Hiển (Ảnh: ipsard.gov.vn)

“Việc nhấn mạnh điện hạt nhân an toàn, bất chấp năng lực công nghệ và quản lý yếu kém – như đang diễn ra hiện nay – chẳng những là tuyên truyền sai sự thật mà còn làm cho mọi người chủ quan, nhất là các cấp lãnh đạo, và hậu quả sẽ khôn lường”.

GS Phạm Duy Hiển, một trong những nhà khoa học hàng đầu VN về vật lý hạt nhân, phản đối mạnh mẽ Dự thảo đang được Bộ Công thương xây dựng để trình Quốc hội, gồm hai nhà máy điện hạt nhân cạnh nhau với bốn lò phản ứng, mỗi lò 1.000 MW, để đưa vào vận hành từ năm 2010 đến 2024.

“Trong lịch sử phát triển điện hạt nhân trên thế giới, chưa có nước nào vào cuộc một lúc với 4.000 MW và 15% tổng sản lượng điện như kịch bản của ta!”, GS Hiển nói. (Tiền Phong, 16/10)

Có những hộ nghèo nhất định không chịu… thoát nghèo

Thứ trưởng Lê Bạch Hồng

“Có những hộ dân cố tình ỷ lại vào chính sách hỗ trợ người nghèo, nhất định không chịu nhận đã thoát nghèo, nhưng chỉ vài tháng thì lại xây nhà” – Thứ trưởng Bộ Lao Động – Thương binh – Xã hội Lê Bạch Hồng nói nhân ngày thế giới xóa đói giảm nghèo (XĐGN) và ngày vì người nghèo Việt Nam.

Theo ông Lê Bạch Hồng, cũng chỉ nên hỗ trợ cho các hộ nghèo trong công tác sản xuất, đào tạo nghề để tạo việc làm thay vì hỗ trợ trực tiếp kiểu cung cấp cho dân: dầu hỏa, gạo, nước… tức là “cần câu” thay vì “con cá”.

VN chưa có thị trường nhân sự cao cấp

Bà Trần Mỹ Hà, Giám đốc Nhân sự của VinaCapital, nhận xét: "Không thể tìm các ứng viên cho vị trí cao cấp như giám đốc phát triển dự án, kỹ sư trưởng, kiến trúc sư đẳng cấp quốc tế cho các dự án khách sạn 5 sao hay chuyên gia phân tích tài chính, chuyên gia quản lý quỹ... nếu chỉ đăng báo tuyển, hoặc sử dụng dịch vụ của các hãng Headhuntong trong nước. Cả năm trời chúng tôi chẳng "bới" ra được một hồ sơ nào sáng giá.

Vậy là chúng tôi phải viện nhờ đến các hãng săn tìm nhân sự cao cấp của Hong Kong, Đài Loan, Úc... hoặc đăng tuyển trực tiếp trên các website tuyển dụng của nước ngoài". (Nhịp Cầu Đầu Tư, 13/10)

"Chủ nghĩa tư bản đã xuống cấp thành một sòng bạc”

Nhà kinh tế Yunus (Ảnh: grameenfoundation.org)

Về tình trạng suy sụp của thị trường tài chính thế giới hiện nay (bắt nguồn từ Mỹ), Nhà kinh tế đoạt giải Nobel Hòa bình 2006 Muhammad Yunus nói trên từ Spiegel (Đức):

“Bản thân thị trường đang thiếu những quy định đầy đủ. Chủ nghĩa tư bản hiện nay đã xuống cấp thành một sòng bạc. Thị trường tài chính bị đẩy lên bởi lòng tham. Sự đầu cơ đã đạt tới mức độ thảm khốc. Tất cả những thứ đó cần phải kết thúc”.

Có hai loại công ty – và luôn có những loại hình kinh doanh mà mục tiêu chính sẽ là kiếm được nhiều tiền càng tốt. Điều đó vẫn được. Tuy vậy, kiếm được nhiều tiền càng tốt cũng chỉ là phương tiện chứ không phải mục tiêu. Mọi người phải đầu tư tiền vào thứ gì đó có ý nghĩa, và tôi muốn đó là thứ gì giúp nâng cao chất lượng cuộc sống cho mọi người”, ông Yunus nói. (Tuổi Trẻ, 13/10)

“Núp danh” hay “chụp mũ”?

Một trong những sân chơi lành mạnh với nhiều hoạt động phong phú của hàng trăm người yêu thích Salsa ở Hà Nội, cũng là nơi đặt trụ sở của CLB Văn hóa xã hội Mỹ La tinh - LA SCALA ở Noc Bar (Hoàng Hoa Thám, Hà Nội) bị cho là… “vũ trường trá hình”!

Một giải vô địch Salsa trên thế giới (Ảnh: salsaconsabor.org)

Ông Nguyễn Văn Dương, Trưởng Công an phường Vĩnh Phúc, quận Ba Đình (Hà Nội), cho rằng CLB này đã cố tình núp danh để tổ chức hoạt động vũ trường trá hình. Kết quả là nơi này đã phải lập biên bản vi phạm, nộp phạt và đứng trước nguy cơ đóng cửa.

“Nơi đây thật mờ ảo với ánh đèn màu, tiếng nhạc mạnh cuốn hút, tiếng cười nói, mùi khói thuốc, rượu bia... tạo cảm giác như nơi đây thực sự là một vũ trường ngoài trời. Không gian, ánh sáng dường như đã kích thích hàng chục đôi nam nữ cuốn mình trong các điệu nhảy…” (Công an nhân dân, 14/10).

Hành động dẹp bỏ và "cảm giác" như vậy đã khiến những người yêu thích bộ môn Salsa bày tỏ sự ức chế và phản đối mạnh mẽ khi bị đánh đồng là “dân chơi”, “thác loạn” (khi người ta không hiểu bản chất của loại hình giải trí Salsa để thấy điều gì là bình thường, điều gì là bất thường ở đó).

Bao công sức xây dựng một cộng đồng thành viên của loại hình khiêu vũ đang ngày càng phổ biến trên thế giới có thể bị xóa sổ với cái nhìn sai lệch và mang tính quy chụp về nó.

Đây không phải lần đầu tiên diễn ra hiện tượng này trong một không gian của Hà Nội quá thiếu sân chơi và có “cách quản lý như một cái làng”!

“Không phải ngẫu nhiên mà trong rất nhiều vụ án, có hàng trăm tờ báo đã đăng cùng lúc những thông tin giống nhau; cùng rộ lên, rồi cùng im lặng! Nhiều nhà báo đã chỉ dựa vào một nguồn tin duy nhất, nguồn tin này lại luôn được “rò rỉ” có mục đích, có lúc, có người”, trong bài “Từ Century đến New Century” trên Sài Gòn Tiếp Thị, nhà báo Huy Đức từng viết.

“Thôi thì các anh cứ vứt nó đi đâu thì vứt”…

Hộ lý Hoàng Đình Tiến

Một câu chuyện đau lòng với một chuỗi bi kịch được kể trên VTC News: hộ lý Hoàng Đình Tiến và lái xe Nguyễn Văn Đôn cứu thương của Bệnh viện Tâm thần Hải Dương (trụ sở ở huyện Gia Lộc) chở bệnh nhân Phạm Văn Đương, đang trong cơn thập tử nhất sinh, đem bỏ ở gầm cầu.

Hành động quái đản kia diễn ra khi địa phương từ chối nhận anh Đương không có đăng ký hộ khẩu thường trú. Còn mẹ của bệnh nhân, bà Phạm Thị Ước, cũng không thể đón con về khi biết đứa con mình dứt ruột đẻ ra bị vứt ở gầm cầu.

Trong “đơn xin bỏ con” của bà Ước gửi UBND xã có đoạn: “Tôi có người con tên là Phạm Văn Đương, sau 26 năm trong tù khi trở về mẹ con tôi cùng sinh sống với nhau nhưng nhà cửa không có phải ở nhờ, trong thời gian đó nhiều lần xảy ra mâu thuẫn và có lần con tôi đã dùng dao chém vào 2 tay tôi, hiện nay vẫn chưa khỏi không làm ăn được gì. Vậy hiện tại tôi không thể nhận nuôi được nữa. Vì bản thân tôi phải đi ở nhờ… Đề nghị với cấp trên giao trả về địa phương Tỉnh ủy Hải Phòng”.

Cũng như mẹ của bệnh nhân Đương, mấy vị lãnh đạo xã cũng bảo rằng “Thôi thì các anh cứ vứt nó đi đâu thì vứt”. Hộ lý Hoàng Đình Tiến kể như vậy khi nói về hành động của mình.

“Sau việc làm trên, tôi thấy mình nhận thức còn hạn chế, không sâu xa, nóng nảy, bột phát, tự giải quyết theo ý cá nhân, không báo cáo lãnh đạo.

Bao nhiêu năm phục vụ bệnh nhân tâm thần, tôi thường xuyên bị bệnh nhân lên cơn đấm đá, cắn xé, thậm chí bị bệnh nhân cầm xơ-ranh đâm vào người. 37 năm cống hiến, còn vài năm nữa là về hưu, vậy mà lại để xảy ra sự việc này, tôi thấy rất buồn”, anh hối hận.

----------------

* Phát ngôn & Hành động ấn tượng nhất (tuần từ 10/10 đến 17/10/2008): Đó là đúc kết những vấn đề thời sự nóng bỏng một tháng qua của GS. Trần Hữu Dũng: "Giả mạo và ô nhiễm".

Dẫn ra nhận định đó, tác giả Quốc Khánh bình luận trên Sài Gòn Tiếp Thị: "Giả mạo hay ô nhiễm không phải là chuyện mới, nếu không nói là rất cũ. Đó là hệ quả của xã hội mà phương thức sống trong nền kinh tế chuyển đổi của Việt Nam sản sinh ra".

Trong một lần trò chuyện, nhà nghiên cứu Cao Tự Thanh đã điểm mặt, chỉ tên “hai đứa con” của phương thức sống hiện nay là “nóng vội kiếm tiền và cắm đầu hưởng thụ”. Hệ quả của nó là lối hành xử chụp giựt theo kiểu “ai nhanh tay thì hái được nhiều” và lối sống tiêu dùng hào nhoáng, chạy theo các giá trị ảo".

Cũng bàn về những hiện tượng xã hội xảy ra trong thời gian gần đây như gian lận trong kinh doanh xăng dầu, "trộm" cước taxi, ngày càng nhiều doanh nghiệp gây hại hư Vedan, Hào Dương... , trên Sinh Viên Việt Nam, nhà nghiên cứu Vương Trí Nhàn lý giải: "Tất cả các nước trên thế giới đều có những giai đoạn khủng hoảng, suy thoái... về mặt văn hóa khi những khuôn khổ cũ bị phá vỡ. No đòi hỏi phải có những nghiên cứu nghiêm túc...".

Ông nói: "Tôi vẫn hay nghĩ, xã hội VN bây giờ giống hệt một rừng cỏ gianh, người nào cũng ghê gớm cả, người nao cũng kiên quyết vươn lên nhưng lại sàn sàn như nhau cả. Trong khi đó, một xã hội nếu phát triển bình thường thì phải như một cánh rừng nguyếninh, có cây cao bóng cả, có cả những dây leo...

Ở đó, phải có những người biết vui vẻ hỗ trợ một người để cho người đó vươn tới được đỉnh cao... Từ chỗ không phục nhau, người ta sinh ra thói quen thích hành hạ nhau và lợi dụng mọi hoàn cảnh để vụ lợi. Mà chuyện đó bây giờ quá phổ biến".

Còn bài báo "Nghĩa vụ, trách nhiệm và lợi nhuận lâu dài" trên Sài Gòn Tiếp Thị nhắc đến vai trò lớn hơn là Nhà nước, và dẫn ra nhận định: "Trong bối cảnh đó, vai trò của Nhà nước nổi lên như một trọng tài công minh, bảo đảm thị trường vận hành dựa trên nền tảng cạnh tranh lành mạnh. Một cuộc chạy đua không thể công bằng nếu trọng tài lơ là hay yếu kém để một vận động viên xuất phát trước khi nổ súng lệnh".

• Bùi Dũng (tổng hợp)