Aria: O MIO BABBINO CARO
Opera: Gianni Schicchi
Music: Giacomo Puccini
Libretto: Giovacchino Forzano
Thể hiện: Katherine Jenkins
*****

Nếu đã xem bộ phim Mr. Bean’s Holiday (Kì nghỉ hè của Mr. Bean), bạn không thể không ngỡ ngàng trước những tình huống dở khóc dở cười mà anh chàng hậu đậu này gây ra trong suốt chuyến đi sóng gió từ London đến vùng biển xinh đẹp nước Pháp, nơi diễn ra Liên hoan phim Cannes.

Trí thông minh cũng như khiếu hài hước tuyệt vời của Rowan Atkinson thể hiện rõ rệt qua một trường đoạn: Mr. Bean cùng cậu bé đồng hành biểu diễn ở chợ để kiếm tiền tiếp tục cuộc hành trình. Trong số những bản nhạc Mr. Bean “hát nhép”, gây ấn tượng mạnh mẽ và thực sự chinh phục được những khán giả bất đắc dĩ phải kể tới aria cuối cùng – O Mio Babbino Caro.

Mr. Bean xuất thần trong màn "biểu diễn" aria O Mio Babbino Caro (Phim Kì nghỉ hè của Mr. Bean)

O Mio Babbino Caro là aria đặc sắc nhất trong vở hài kịch Gianni Schicchi của nhà soạn nhạc trứ danh người Ý Giacomo Puccini (22/12/1858 – 29/11/1924). Phần libretto được thực hiện bởi Giovacchino Forzano, dựa trên nội dung tác phẩm The Divine Comedy của thi hào Ý thế kỉ XIII - XIV Dante Alighieri.

Thực ra, nhắc tới Puccini, người ta sẽ phải nghĩ ngay đến những vở opera để đời như Madamme Butterfly, La Bohème, Tosca (lần lượt đứng thứ nhất, thứ hai và thứ tám trong danh sách 20 vở opera được biểu diễn nhiều nhất Bắc Mỹ), Turandot (từng được biểu diễn ở Tử Cấm Thành – Trung Quốc)…

Nhưng đối với những người mới làm quen với Opera – vốn “bị” coi là một bộ môn nghệ thuật khó tính – khó thưởng thức và khó yêu thích, thì Gianni Schicchi là một lựa chọn tuyệt vời.

Vở opera một màn với thời lượng rất khiêm tốn – 1 tiếng đồng hồ này có nội dung tương đối giản dị. Tất cả mọi chuyện bắt từ cái chết bất ngờ của Buoso Donati - người đàn ông giàu có vùng Florence qua đời vì bệnh tật. Những người anh em, họ hàng vây quanh khóc lóc, tỏ lòng thương tiếc.

Cả nhà Donati phải cầu cứu sự mưu trí của Gianni Schicchi để giành giật lại tài sản của kẻ quá cố Nguồn: operajaponica.org

Nhưng đó chỉ là trò hề, bởi những gì họ chờ đợi là tìm ngay ra bức di chúc của Buoso, để chia chác khối tài sản kếch sù mà người đàn ông xấu số đó để lại. Tiếc thay, Buoso đã quyết định quyên hiến toàn bộ tài sản của mình, điều này khiến những kẻ còn sống phát điên và tìm mọi cách giành giật lại.

Rinnucio, cháu trai của gia đình, đưa ý kiến mời Gianni Schicchi – bố của người yêu Rinnucio – cô nàng Lauretta, Schicchi cũng là một địa chủ khét tiếng trong vùng, đến để hiến kế giành lại của cải.

Vốn sẵn có hiềm khích, Gianni Schicchi đến nhà Donati với vẻ cao ngạo hạch hỏi, nhưng con gái ông – Lauretta, đã hết lời nài nỉ, để ông cứu cả gia đình họ, đúng hơn là để Rinnucio được phép cưới cô. O Mio Babbino Caro (O my dear papa) - dành cho sorprano (giọng nữ cao) là aria được hát khi Lauretta ngỏ lời van vỉ cha mình:

Ôi, hỡi người cha yêu kính của con
Anh ấy chiều lòng con, anh ấy tuyệt biết bao
Con muốn tới Porta Rossa để mua nhẫn
Vâng vâng, con ước ao tới đó

Và nếu mối tình này phải mỏi mòn tuyệt vọng
Con sẽ lao đến cầu Vecchio
Và trẫm mình xuống dòng nước Arno

Con đang đau đớn, đang dằn vặt vô vàn
Ôi Chúa lòng lành, con thà chết!
Cha ơi cha, hãy xót thương, xót thương
Cha ơi cha, xin xót thương, xót thương

Gianni Schicchi không thể làm ngơ trước lời khẩn nài tha thiết của con gái Lauretta với aria O Mio Babbino Caro

Trước lời cầu xin tha thiết như thế, Schicchi đã phải mủi lòng. Và bằng sự túc trí đa mưu của mình, ông đã nghĩ ra mưu kế để sửa sang bản di chúc. Nhưng vốn là người nhiều toan tính, cuối cùng Schicchi không chỉ “giúp sức” cho những kẻ tham lam nhà Donati giành giật được ít của cải, mà còn cho họ vào tròng và giành phần lời nhiều nhất cho mình.

Nhưng nhờ thế, vở hài kịch lại kết thúc rất có hậu: Lauretta và Rinnucio được ở bên nhau, cùng ngắm nhìn quê hương Florence xinh đẹp và dự định những điều hạnh phúc cho tương lai trước ánh mắt mãn nguyện của ông bố Gianni Schicchi…

Tuy O Mio Babbino Caro chỉ là một aria nhỏ trong một vở opera ít tiếng tăm so với những tác phẩm còn lại của Puccini, thì những giai điệu tuyệt đẹp của aria này đã đem lại cho nó một vị trí đặc biệt trong lịch sử opera, và tất nhiên là trong lòng công chúng mộ điệu.

Đã có rất nhiều soprano danh tiếng từng biểu diễn thành công O Mio Babbino Caro, có thể kể tới Renée Fleming, Maria Callas, Sarah Brightman, Katherine Jenkins…vv… Ngoài ra, nó còn được sử dụng trong rất nhiều bộ phim như No Reservations, A Room with a View và Charlie Brown…

Mr. Bean’s Holiday – một bộ phim giải trí đơn thuần, với những tình huống gây cười bất ngờ như thế, rất có thể lại là cái duyên dẫn bạn đến với thế giới dường “uy nghi, xa cách” của nghệ thuật opera – bằng chiếc cầu nối tuy giản đơn mà hấp dẫn là aria O Mio Babbino Caro.

• Ái Nguyên