Xây dựng biểu tượng Việt Nam

Văn hoá là sự kết tinh tinh tuý nhất những giá trị vật thể, phi vật thể do con người tạo ra trong lịch sử. Bản sắc văn hoá là tính đặc thù nhất, bản chất nhất của nền văn hoá ấy. Nó cho phép người ta, có thể phân biệt sự khác nhau giữa các châu lục, giữa các dân tộc; sự khác nhau giữa các vùng miền, giữa các địa phương trong một nước. sự kiện nóng

Bản sắc văn hoá thông thường được phản chiếu ở các biểu tượng. Tuy cụ thể, nhưng biểu tượng lại mang tầm khái quát cao. Khi nhìn vào biểu tượng, ngay lập tức, người ta  nhận ra diện mạo của quốc gia đó, địa phương đó mà biểu tượnglà hình ảnh đặc thù. Như tượng Thần Tự Do (Mỹ), Đồng hồ Big Ben (Anh), Tháp Ép Phen (Pháp), Chùa Một Cột (Việt Nam)...

Nhưng biểu tượng văn hoá của một quốc gia không chỉ có một mô típ kiến trúc tiêu biểu, dù đó là mô tip đỉnh cao, mà nó còn được thể hiện thông qua một hệ thống những biểu tượng khác nhau của hình ảnh, âm nhạc, sắc màu, của thiên nhiên, cây lá, các loài hoa, thậm chí của giống loài động vật, và của cả đồ chơi con trẻ độc đáo, riêng biệt không trộn lẫn. Hệ thống những biểu tượng đó làm nên diện mạo kiêu hãnh, bản sắc và cốt cách văn hoá một quốc gia.

Như Nhật Bản có biểu tượng núi Phú Sĩ nhưng cũng có biểu tượng hoa Anh đào;  nước Nga có cung điện Kremlin, nhưng cũng có đồ chơi Machutxca, Trung Quốc có Vạn lý Trường thành nhưng có cả chú gấu trúc; ngay nước Lào láng giềng, không chỉ có Tháp Thạt Luông, mà còn có cả biểu tượng Voi...

Còn Việt Nam, chúng ta có những biểu tượng gì để làm nên diện mạo của chính mình trong thời hội nhập, để văn hoá Việt Nam vừa hiện đại vừa đậm đà bản sắc dân tộc?

Dù có hàng nghìn năm lịch sử, với nền văn minh lúa nước đặc thù, tuy nhiên, lịch sử Việt Nam là lịch sử của liên miên các cuộc chiến tranh chống xâm lược, giữ nước, bảo vệ độc lập dân tộc. Trong bối cảnh đó, sự bị xâm nhập, sự giao thoa, giao lưu tự nhiên của ngoại bang, của các quốc gia, dường như văn hoá Việt Nam không được bồi đắp một cách khôn khéo, khôn ngoan để gìn giữ bản sắc, mà ngược lại, ngày càng có nguy cơ phôi pha, lai tạp, mờ nhạt.

Một câu hỏi-biểu tượng văn hoá  đất nước Việt Nam hiện đại thời hội nhập này là gì?

Đã có lúc, báo chí nêu biểu tượng Quốc thực của Việt Nam nên là cây tre, Quốc hoa nên là hoa sen...Tiếc thay, tất cả những ý kiến đầy thiện chí đó dần rơi vào im lặng và quên lãng.

Nhưng đã đến lúc, văn hoá phải được bồi đắp, được coi là "tôn giáo" đỉnh cao của một quốc gia, của dân tộc Việt Nam. Văn hoá Việt Nam phải được  được hun đúc, dẫn dắt dân tộc Việt Nam vượt lên những khốn khó của kém cỏi, lạc hậu, trở thành một động lực mạnh mẽ cho sự trường tồn và phát triển, cho hiện tại và tương lai.

Với ý nghĩa đó, Tuần Việt Nam mở Diễn đàn mang chủ đề Xây dựng biểu tượng ViệtNam. Diễn đàn mong mỏi nhận được nhiều sự đóng góp ý kiến của các nhà văn hoá, các chuyên gia, các quý bạn đọc gần xa, trong nước và nước ngoài, với mong ước xây dựng nên hệ thống các biểu tượngViệt Nam thông qua các góc độ hình ảnh, màu sắc, âm nhạc(bài hát nào), thiên nhiên (giống cây nào, giống hoa nào) phù hợp với bản sắc Việt Nam, tiêu biểu cho diện mạo Việt Nam.

Tuần Việt Nam xin trân trọng kính mời độc giả tham gia đóng góp ý kiến và bài vở cho chủ đề này.

* Xin bạn vui lòng gõ tiếng việt có dấu