Dấu ấn Thăng Long – Dấu ấn Hoàng Thành

Lịch sử 1000 năm với bao oai hùng, Thăng Long - Hà Nội gắn liền với những gì thiêng liêng nhất của dân tộc Việt Nam. sự kiện nóng

LTS: KTS Nguyễn Hoàng Minh, giảng viên Khoa QH trường ĐH Kiến trúc Hà Nội vừa gửi tới Tuần Việt Nam một ý tưởng đóng góp cho Đại lễ Kỷ niệm 1000 năm Thăng Long Hà Nội. Dự án này đã được trình gửi UBND thành phố Hà Nội xem xét. Dưới đây là bài viết tóm tắt những ý chính của tác giả để mọi người cùng tham gia thảo luận.

Thành Hà Nội xưa

Thăng Long - Hà Nội một thủ đô nghìn năm văn hiến, nơi thấm đượm những dấu ấn văn hóa, những sự kiện lịch sử, những thăng trầm của quốc gia, thủ đô của những những hào hùng, những linh thiêng đúng như vua Lý Công Uẩn đã khẳng định trong Chiếu dời đô "...ở giữa bờ cõi đất nước, có thế rồng cuộn, hổ ngồi, bốn phía đông, tây, nam, bắc tiện hình thế núi, sông, sau, trước đất rộng, bằng phẳng, cao ráo, sáng sủa, dân cư không phải khổ vì ngập lụt, muôn vật phồn thịnh. Xem khắp đất Việt ta, chỉ nơi này là thắng địa. Thật là nơi then chốt của bốn phương họp lại và cũng là nơi đô thành bậc nhất của đế vương muôn đời...".

Điều nay càng được khẳng định trong suốt chiều dài lịch sử hào hùng của dân tộc từ thời Lý, thời Trần, thời nhà Hồ, thời Hậu Lê, triều Mạc, nhà Tây Sơn, thời Nguyễn với bao các vị vua anh minh, những vị tướng tài ba, những nhà học giả xuất sắc, những bậc vĩ nhân đã cống hiến sức lực cho dân tộc. Ngay cả đến thời kỳ kháng chiến chống Pháp, công cuộc chống Mỹ thống nhất đất nước và giai đoạn Hồ Chí Minh vẫn được bừng sáng cho đến ngày nay, khẳng định sức sống không thể hao mòn của đất Kinh kỳ.

Chúng ta biết rằng, những chứng tích còn lại cho đến nay trong khu vực Hoàng Thành từ Kỳ Đài, Ngọ Môn, Điện Kính Thiên cho đến Cửa Bắc và lớp lớp các tầng di tích là một sự phản ánh trung thực về sự tồn tại, phát triển và biến đổi của những thế hệ cha ông đã lãnh đạo xây dựng nên dân tộc Việt Nam kiên cường bất khuất, sáng tạo, thông minh... Những công trình còn sót lại đến nay tuy không phản ánh đầy đủ qui mô của Hoàng Thành qua các thời kỳ mà chỉ là dấu ấn của những công trình thời Nguuyễn nhưng lại là những di tích quan trọng phản ánh điểm cuối cùng trong nhiều tầng lớp văn hóa đã gắn liền với lịch sử của cả dân tộc qua các thời đại đã được đúc kết nơi đây.

Lịch sử nơi đây đã khẳng định trong bao năm tháng gam go của đất nước, bao vị hiền quân, tướng tài đã đưa ra những quyết sách gắn liền với vận mệnh của dân tộc, là chốn linh thiêng thể hiện hào khí dân tộc, tinh hoa, khí phách của cả dân tộc đều dồn cả ở đây. Thậm chí cho đến nay đâu đó trong khu vực Hoàng Thành vẫn là nơi đưa ra những quyết sách lớn nhất cho cả dân tộc.

Liệu trong cái ô vuông mỗi chiều dài hơn 1km ấy có là nơi đất rồng thiêng, nơi giao hòa của con người và đất trời chăng? Phải chăng với những câu chuyện lịch sử khi bất cứ một triều đại nào rời bỏ kinh thành Thăng Long mà lập kinh đô nơi khác đều sớm là sự kết thúc và chỉ khi quay lại kinh đô Thăng Long thì mới có sự thịnh vượng lâu dài cho cả dân tộc? Chúng ta thật khó mà tìm được câu trả lời thích đáng! Chỉ biết rằng Kinh đô Thăng Long-Hà Nội, Hoàng Thành Thăng Long vẫn là một địa danh thật thiêng liêng với mọi người dân Việt Nam.

Hoàng Thành đồng thời không chỉ mang những giá trị lịch sử quan trọng  trong thời kỳ Phong Kiến mà còn có ý nghĩa quan trọng trong giai đoạn chống Pháp, chống Mỹ giành độc lập và xây dựng đất nước cho đến nay. Ý nghĩa của ranh giới trong khoảng hơn 1km2 của Hoàng Thành vẫn được khẳng định bởi các cơ quan đầu não của Đảng, các cơ quan Chính Phủ, các Tổ chức xã hội và các di tích quan trọng khác vẫn nằm trọn trong khuôn viên này.

Bởi vậy ranh giới này vẫn bao hàm một ý nghĩa cực kỳ quan trọng trong suốt quá trình 1000 năm lịch sử, nơi hội tụ sinh khí của cả dân tộc Việt Nam, của tinh thần Việt Nam sẽ được tôn vinh mãi.

Năm 2009, chỉ còn một năm nữa sẽ đến lễ Kỷ niệm Thăng Long - Hà Nội tròn 1000 năm tuổi. Với tất cả những thành tựu đã đạt được trong 1000 năm qua từ Kinh tế, xã hội, văn hóa chính trị, quân sự... chúng ta đã ngày càng trưởng thành. Lịch sử 1000 năm oai hùng, Thăng Long - Hà Nội gắn liền với những gì thiêng liêng nhất của dân tộc Việt Nam.

Chúng ta không có tham vọng tái tạo một hình ảnh đầy đủ của Hoàng Thành với các cung điện, tường thành, tòa tháp hay những gác canh hay ngay cả những dấu tích của qui mô Hoàng thành của thời kỳ thịnh vượng thời Lý, thời Lê thời Trần cũng khó có thể xác định. Do vậy chúng ta nên tập trung vào khu vực Hoàng Thành thời Nguyễn vẫn còn lại đến nay, tuy chỉ bằng  Cấm Thành thời Lê nhưng cũng đánh dấu khu vực có ý nghĩa hết sức quan trọng.

Ánh sáng, nguồn năng lượng vô tận tượng trưng cho sự TRƯỜNG TỒN, sức mạnh khởi nguồn của SỰ SỐNG, có sức ảnh hưởng lớn tới tâm tưởng của con người, có tác dụng tạo nên hình ảnh THIÊNG LIÊNG và MẠNH MẼ sẽ là một lựa chọn tối ưu cho việc tái tạo hình ảnh của Hoàng Thành xưa một cách nhanh nhất, hiệu quả nhất và phù hợp nhất với những gì còn lại tại Hoàng thành.

Mặt khác có một ý nghĩa về mặt tâm linh mang tính TRUYỀN THỐNG như việc tế lễ cảm tạ TRỜI ĐẤT, đặc biệt cần đến trong đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội. Hình ảnh của Thăng Long xưa, một dấu ấn Hoàng Thành trên trời cao với những cột sáng thẳng lên trời như lời BÁO ÂN gửi đến ĐẤT TRỜI.

Một dấu ấn của Hoàng Thành xưa sẽ được in lên trời mây, một Hoàng Thành vuông vức có thể được nhìn thấy từ trên cao, từ rất xa, từ ngay dưới chân của Hoàng Thành xưa... đây có thể là một cách thể hiện ý nguyện của con cháu đất Việt đời nay TÔN VINH 1000 năm LỊCH SỬ của đất Kinh Kỳ, của thủ đô Hà Nội ngàn năm văn hiến, trái tim của cả dân tộc Việt Nam.

Chúng ta tôn vinh Thăng Long  - Hà Nội có nghĩa phải tôn vinh lịch sử 1000 năm của đất Kinh Kỳ, tôn vinh những dấu ấn của lịch sử của Hoàng Thành ngàn năm còn lại đến nay.

Hãy làm cho Lịch sử Tỏa sáng - HOÀNG THÀNH TỎA SÁNG trên đất Thăng Long - Hà Nội, để những người dân Việt Nam hay bạn bè quốc tế đến thăm Hà Nội biết rằng đã có một Hoàng Thành ngàn năm xưa tồn tại nơi đây, nơi khởi nguồn của hào khí Thăng Long - Hà Nội, chốn linh thiêng của cả dân tộc Việt Nam.

Bản đồ Hà Nội năm 1890. Cấu trúc Hoàng Thành vẫn được giữ  nguyên vẹn

Bản đồ Hà Nội năm 1936.

Cấu trúc hình vuông của Hoàng Thành bị phá vỡ bởi  đại lộ Puginier

(tuyến đường Điện Biên Phủ hiện nay)

Mô phỏng Cột Ánh sáng từ Hoàng Thành được chiếu thẳng

lên trời được nhìn từ máy bay.

(Nguồn ảnh: Google Earth)


Mô phỏng góc nhìn từ Hồ Gươm. (Nguồn:Tác giả)

  • ThS. KTS. Nguyễn Hoàng Minh (Giảng viên Khoa Quy hoạch, trường Đại học Kiến trúc Hà Nội)
* Xin bạn vui lòng gõ tiếng việt có dấu